From 5229f265ad5056248f6005bfbe645be5dfae9bd0 Mon Sep 17 00:00:00 2001 From: Mehmet Demir Date: Mon, 7 Sep 2026 21:12:55 +0300 Subject: [PATCH] =?UTF-8?q?Dosya=20sisteminin=20tan=C4=B1m=C4=B1,=20g?= =?UTF-8?q?=C3=B6revleri=20ve=20en=20yayg=C4=B1n=20dosya=20sistemleri=20ek?= =?UTF-8?q?lendi?= MIME-Version: 1.0 Content-Type: text/plain; charset=UTF-8 Content-Transfer-Encoding: 8bit --- 08-filesystems/dosya-sistemi-nedir.md | 20 ++++++++++++++++++++ 1 file changed, 20 insertions(+) create mode 100644 08-filesystems/dosya-sistemi-nedir.md diff --git a/08-filesystems/dosya-sistemi-nedir.md b/08-filesystems/dosya-sistemi-nedir.md new file mode 100644 index 0000000..ac7a1ce --- /dev/null +++ b/08-filesystems/dosya-sistemi-nedir.md @@ -0,0 +1,20 @@ +# Dosya Sistemi (File System) Nedir? + +**Dosya sistemi;** bir depolama cihazındaki (SSD, HDD, USB bellek vb.) verilerin nasıl adlandırılacağını, nerede saklanacağını, nasıl bulunacağını ve nasıl organize edileceğini belirleyen kurallar ve veri yapıları bütünüdür. + +## Bir Dosya Sistemi Olmasaydı Ne Olurdu? +Depolama biriminiz 0 ve 1'lerden oluşan, devasa bir dağılmış oda gibi olurdu. İşletim sisteminiz bir dosyanın nerede başlayıp nerede bittiğini veya hangi klasöre ait olduğunu anlayamazdı. + +## Temel Görevleri +- **Organizasyon:** Sisteminizdeki dosyaları ve klasörleri hiyerarşik (ağaç yapısında) bir düzene sokar. +- **Erişim ve Güvenlik Yönetimi:** Dosyalara okuma, yazma ve çalıştırma izinleri atayarak yetkisiz erişimleri engeller. +- **Alan Yönetimi:** Diskteki boş ve dolu alanları (sektör/blok bazında) takip eder. +- **Adresleme:** Her dosyaya sistem içinde benzersiz bir dosya yolu (path) atar. +- **Veri Bütünlüğü:** Günlükleme (journaling) özelliği sayesinde ani güç kesintilerinde veri bozulmalarını önler. + +## En Yaygın Dosya Sistemleri +- **NTFS:** Windows'un varsayılan dosya sistemidir. Büyük dosya desteği, gelişmiş güvenlik izinleri ve günlükleme sağlar. +- **FAT32:** USB bellekler ve eski cihazlarda kullanılır. Neredeyse tüm işletim sistemleriyle uyumludur ancak tek parça halinde maksimum 4 GB dosya boyutunu destekler. +- **exFAT:** FAT32'nin gelişmiş halidir. 4 GB dosya boyutu limitini kaldırır. USB bellekler ve SD kartlarda yaygın olarak kullanılır; hem Windows hem macOS üzerinde sorunsuz çalışır. +- **ext4:** Linux ve Android sistemlerde kullanılır. Yüksek performansa sahip olup gelişmiş günlükleme (journaling) mekanizmasını destekler. +- **APFS:** Apple cihazlarına (macOS, iOS) özeldir. SSD'ler için optimize edilmiştir; çok hızlı dosya kopyalama ve güçlü şifreleme özellikleri sunar.